Maandelijks archief: maart 2013

Google Glass: wandelend dagboek of contactgestoord?

Mijn oma zat tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet. Vorig jaar schreef ik haar verhaal op. Een paar maanden lang ging ik elke zondag naar haar toe en vroeg haar alles wat ik wilde weten over haar belevenissen tussen ’40 en ’45. Ze gaf overal antwoord op. Echt, op iedere vraag (zo leerde ik bijvoorbeeld wat ‘kapotjes’ waren …). Behalve langs mijn oma, bracht ik ook een bezoek aan allerlei archieven om een goed beeld te vormen van die tijd. Wat voor auto’s reden er door de straat? Hoe zag de kleding eruit? Wat voor gordijntjes hingen er voor de ramen? Reden mensen echt op fietsen met houten banden?

In het Stadsarchief van Amsterdam vond ik films en foto’s met echte oorlogsbeelden en in het Nationaal Archief in Den Haag mocht ik het verhoor inzien dat is opgetekend toen mijn oma na een reis van acht maanden in januari 1944 eindelijk in Engeland aankwam. Zelf heeft mijn oma nooit iets opgeschreven, geen dagboek bijgehouden, geen brieven bewaard, geen reisverslag achteraf. Niets.

Er zijn momenten waarop ik haar stilletjes heb vervloekt. Ze had zo veel meegemaakt, waarom heeft ze daar nooit aantekeningen van gemaakt? Dat was nu zulk waardevol materiaal geweest voor het boek. Maar mijn oma was destijds helemaal niet onder de indruk van haar eigen leven, nog steeds niet trouwens. Bovendien was ze bezig met overleven en na de oorlog lag de focus op vooruitkijken, de toekomst, de wederopbouw van Nederland. Ze had helemaal geen tijd om haar eigen geschiedenis op te schrijven.

Voor mijn eigen generatie komt daar een oplossing voor: Google Glass. Een bril met een ingebouwd scherm, camera en computertje. Je legt je leven vast terwijl je het leidt. Met de kinderen naar de speeltuin? Zeg tegen je bril ‘make a picture’ en hij legt het vast. Eenmalig in een ander bed geslapen? Je bril filmt de volgende dag je walk of shame en het filmpje stuur je zo door naar je vriendinnen. Waar is het dichtstbijzijnde benzinestation? Google Glass zoekt ‘m voor je op en navigeert je er zo heen, de route projecteert hij op het glas van de bril. De informatie staat praktisch op je netvlies.

Had mijn oma die bril maar tijdens de oorlog. Dan had ze me een aantal videobestanden gegeven en kon ik meteen beginnen met het verhaal. Had maanden research gescheeld. Toch ben ik blij dat het niet zo is gegaan. Want dan had ik al die gesprekken met haar over de oorlog misschien niet gevoerd. Dan had ze me een aantal mp3-bestanden gegeven en de groeten. Maar dankzij de vele gesprekken die we voerden, heb ik het verhaal van haar persoonlijk gehoord.

Google Glass gaat ervoor zorgen dat wij nog minder met elkaar communiceren en meer op de techniek vertrouwen. In Londen iemand de weg vragen en met diegene in een pub belanden? Gaat niet meer gebeuren. Sta je bij de rugbywedstrijd van je zoontje? Grote kans dat je ondertussen De Wereld Draait Door op je bril projecteert. Niet echt sociaal voor je kind en ook niet voor de andere ouders langs het veld.

Techniek is cool, maar het moet niet zo ver gaan dat we contactgestoord worden. De gesprekken met mijn oma had ik nooit willen missen. Aan het einde van het laatste interview zei ze: ‘Ik denk dat niemand mij nu beter kent dan jij’.

Advertenties
Getagged , ,

Top-5 eigenschappen van een goede Mol

Ruim twee miljoen Nederlanders kunnen vanavond hun Molboekje ritueel verbranden en weer slapen zonder te piekeren, want even na 20.30 uur is eindelijk bekend wie de Mol is van seizoen 13. Vorige week brak AVRO’s Wie is de Mol? opnieuw haar eigen kijkcijferrecord. Er keken ruim 2,3 miljoen mensen en daarmee is het de best bekeken aflevering van het spelprogramma ooit.

Vooruitblikkend op de finale-uitzending is het na twaalf mollen een goed moment om de balans op te maken: wat zijn de vijf beste eigenschappen van een goede Mol?

1. Super sluwheid

De nummer één eigenschap komt niet van een mol maar van een ander dier: de vos. Sluwheid is in dit spel een vereiste om de rol van mol uitmuntend te spelen en niet ontdekt te worden. Een goede Mol sluit met iedereen vriendschap, wint vertrouwen en maakt dan bij al zijn nieuwe ‘vrienden’ een andere ‘vriend’ verdacht. De illusie wekken dat zij gezamenlijk een vijand hebben, schept een band. En dat terwijl de Mol zelf de vijand is.

2. Ongekende sabotagetechnieken

Het is misschien wel de moeilijkste taak van de Mol: elke opdracht moet onopvallend gedwarsboomd worden. Dit vereist super sabotagekwaliteiten. De Mol kan zelf een opdracht laten mislukken door met opzet maar ongemerkt fouten te maken, verwarring te zaaien of met geveinsde onwetendheid vragen verkeerd te beantwoorden. Maar de Mol kan ook een andere kandidaat voor zijn karretje spannen zodat hij zelf niet opvalt als stoorzender. Hogere sabotagekunst.

3. Hongerig zijn

Een topmol snakt elke minuut naar informatie en wil precies weten wat er speelt in de groep. Hij of zij is hongerig naar anekdotes, verdachte gebeurtenissen en geheime samenwerkingen. Deze informatie inwinnen gebeurt op slinkse wijze en samenzweerderige toon en in alle hoeken van het spel, dat wil zeggen met en zonder camera, want een goede Mol is dat 24/7. Fijne bijkomstigheid van het beheersen van deze techniek: het is voor een kandidaat van levensbelang om zoveel mogelijk over andere kandidaten te weten. Een Mol die continu informatie lospeutert, verdient zo binnen de groep ook het kandidatenimago.

4. Paniek zaaien

Een goede mol saboteert niet alleen tijdens de opdrachten maar zaait ook verwarring en paniek op onverwachte momenten. Op de hotelkamer, aan het ontbijt, in de bus en in het vliegtuig. Kees Tol, kanshebber voor de Mol van dit seizoen, deed dat subliem: penningmeester Tania raakte de geldpot kwijt en Kees vond (of jatte de pot van haar, dat weten we nog niet) de envelop met al het groepsgeld in de bus. In plaats van dat hij de pot aan haar teruggaf confronteerde hij haar pas dagen later, in het bijzijn van de hele groep. ‘We hebben met z’n allen zo hard gewerkt voor al dat geld en jij raakt het zomaar kwijt?!’ Alle kandidaten waren het daarmee eens, er werd openlijk gestemd voor een nieuwe penningmeester (een functie die ook weer om vertrouwen draait) en zo stookte Kees iedereen tegen elkaar op. Paniek om geld zonder dat er een opdracht wordt gespeeld, briljant.

5. Onverwacht acteertalent

De Mol moet continu acteren, en dat nog geloofwaardig doen ook. Een supermol slaagt erin zich binnen de groep zo te presenteren dat de kandidaten niet verwachten dat hij überhaupt in staat is tot liegen en bedriegen. Dennis Weening (de Mol van seizoen 8) was heer en meester in deze eigenschap. Gedurende het hele seizoen was hij slechts één keer verdacht. Joris Linssen zei destijds tegen een medekandidaat: ‘Dennis kan niet eens liegen, dat vindt hij helemaal niet leuk.’

 

Mooi wel dus. En dat is nu precies waar goed Molschap en het spel Wie is de mol? om draait:Trust nobody’.

Wie is de Mol? Seizoen 13

P.S. Wist je dat het spel in 2001, 2002, 2009, 2010, 2011 en 2012 al werd genomineerd voor de Gouden Televizier-Ring, maar deze prijs nog nooit heeft gewonnen? Op twitter wordt volop gesuggereerd dat het in 2013 dan eindelijk gaat gebeuren.

Getagged , , , ,

Marjolijn = Maxim

17 september 2012 was zijn coming-out. Schrijver, filosoof en NRC-columnist Marjolijn Ferbruari (49) zou voortaan Maxim heten. Niet alleen zijn voornaam veranderde, maar ook zijn voorkomen, want sinds het voorjaar gebruikte Maxim mannelijke hormonen om ook lichamelijk te transformeren. Hij kondigde dat aan op zijn website (de url marjolijnfebruari.nl leidt inmiddels ook naar maximfebruari.nl) en in zijn column. Sindsdien heeft hij een dagtaak aan het verwerken van alle reacties. Er ontstond een ware mediahype en half Hilversum wilde hem te gast hebben. Op uitnodigingen van allerlei talkshows en tv-programma’s ging Maxim toen niet in, op die van Uitgeverij Prometheus om een boek te schrijven wel. En dat boek is er nu, De maakbare man.

Donderdag was Maxim te gast in De Wereld Draait Door, de echte winnaar van het mediaspel rondom Februari omdat zij hem als eerste op beeld hadden. Woensdag was hij al te horen (niet te zien dus) in het radioprogramma Tijd voor Twee. Op de website van de uitgeverij staat een lijstje met kranten- en tijdschriftinterviews die we nog kunnen verwachten: Trouw, de Volkskrant, NRC Handelsblad, Filosofie Magazine en Psychologie Magazine. Dit zal een verkorte versie van de lijst zijn, want op zijn weblog hetextraorgaan.nl (die naam!) schrijft Maxim: ‘Nu er een boek van mij aankomt, neemt de aandacht toe, en met de aandacht komen de uitnodigingen, en met de uitnodigingen loopt de correspondentie op, uren per dag ben ik zoet met het beantwoorden van alle vragen en verzoeken.’

In De Wereld Draait Door zegt Maxim (wat de afkorting van Maximiliaan schijnt te zijn) al die aandacht wel te begrijpen: ‘Het is ook een spectaculaire transitie. Ik kan me voorstellen dat iedereen het wil zien.’ In dat veranderingsproces is Maxim nu ongeveer halverwege, over twee weken is zijn Maniversary (wat mij betreft kanshebber voor Van Dales Woord van het Jaar-verkiezing). Daarna begint de snor- en de baardgroei, Maxim zal breder worden en een strakkere kaaklijn krijgen. Vragen over zijn geslachtsdelen mogen niet worden gesteld. ‘Dat is onbeleefd. Bovendien hangt iedereen mannelijkheid en vrouwelijkheid op aan geslachtsdelen, en ik denk dat geslachtsdelen overschat worden in het leven. Hoe het er daarbeneden uitziet, doet er niet zoveel toe.’

Maxim vergelijkt zijn transitie met immigratie: ‘Ik moet echt inburgeren in de wereld der mannen. Ik loop voortdurend op tegen dingen waar ik niet op was voorbereid, zoals vrouwen in en uit hun jas moeten helpen.’ Van Nieuwkerk ziet dat niet als een obstakel maar als een feest: ‘Dat is toch een teken dat het is gelukt? Vrouwen zien u als man!’

In zijn boek schrijft Maxim dat hij op 10 aug 2012 voor het eerst werd aangesproken als man, in een winkel in Zeist. Dat vond hij geweldig. Verlangend naar bevestiging van onbekenden ging hij winkel in, winkel uit om de reacties te testen. Iedereen zag hem als man. Doel bereikt. Toch zal dat na een boek en een optreden in DWDD weer andersom veranderen (transgenderen): voorheen was alleen grachtengordel Nederland bezig met ‘Marjolijn = Maxim’, straks weten alle winkelassistentes dat Maxim eerst Marjolijn was. Ook die in Zeist.

Maxim Februari

P.S.

Kijktip 1: I am a woman now (2011) van documentairemaker Michiel van Erp. Hij volgde vier transseksuelen die vijftig jaar geleden als een van de eersten een sekse-operatie ondergingen.

Kijktip 2: FTM transition: One year on testosterone. Aangrijpend filmpje (7.35 min) van een Amerikaans meisje dat een jongen wordt. Ongelofelijk: het verschil na 365 dagen testosteron.

Getagged , , , ,