Tagarchief: Vrij Spel

Google Glass: wandelend dagboek of contactgestoord?

Mijn oma zat tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet. Vorig jaar schreef ik haar verhaal op. Een paar maanden lang ging ik elke zondag naar haar toe en vroeg haar alles wat ik wilde weten over haar belevenissen tussen ’40 en ’45. Ze gaf overal antwoord op. Echt, op iedere vraag (zo leerde ik bijvoorbeeld wat ‘kapotjes’ waren …). Behalve langs mijn oma, bracht ik ook een bezoek aan allerlei archieven om een goed beeld te vormen van die tijd. Wat voor auto’s reden er door de straat? Hoe zag de kleding eruit? Wat voor gordijntjes hingen er voor de ramen? Reden mensen echt op fietsen met houten banden?

In het Stadsarchief van Amsterdam vond ik films en foto’s met echte oorlogsbeelden en in het Nationaal Archief in Den Haag mocht ik het verhoor inzien dat is opgetekend toen mijn oma na een reis van acht maanden in januari 1944 eindelijk in Engeland aankwam. Zelf heeft mijn oma nooit iets opgeschreven, geen dagboek bijgehouden, geen brieven bewaard, geen reisverslag achteraf. Niets.

Er zijn momenten waarop ik haar stilletjes heb vervloekt. Ze had zo veel meegemaakt, waarom heeft ze daar nooit aantekeningen van gemaakt? Dat was nu zulk waardevol materiaal geweest voor het boek. Maar mijn oma was destijds helemaal niet onder de indruk van haar eigen leven, nog steeds niet trouwens. Bovendien was ze bezig met overleven en na de oorlog lag de focus op vooruitkijken, de toekomst, de wederopbouw van Nederland. Ze had helemaal geen tijd om haar eigen geschiedenis op te schrijven.

Voor mijn eigen generatie komt daar een oplossing voor: Google Glass. Een bril met een ingebouwd scherm, camera en computertje. Je legt je leven vast terwijl je het leidt. Met de kinderen naar de speeltuin? Zeg tegen je bril ‘make a picture’ en hij legt het vast. Eenmalig in een ander bed geslapen? Je bril filmt de volgende dag je walk of shame en het filmpje stuur je zo door naar je vriendinnen. Waar is het dichtstbijzijnde benzinestation? Google Glass zoekt ‘m voor je op en navigeert je er zo heen, de route projecteert hij op het glas van de bril. De informatie staat praktisch op je netvlies.

Had mijn oma die bril maar tijdens de oorlog. Dan had ze me een aantal videobestanden gegeven en kon ik meteen beginnen met het verhaal. Had maanden research gescheeld. Toch ben ik blij dat het niet zo is gegaan. Want dan had ik al die gesprekken met haar over de oorlog misschien niet gevoerd. Dan had ze me een aantal mp3-bestanden gegeven en de groeten. Maar dankzij de vele gesprekken die we voerden, heb ik het verhaal van haar persoonlijk gehoord.

Google Glass gaat ervoor zorgen dat wij nog minder met elkaar communiceren en meer op de techniek vertrouwen. In Londen iemand de weg vragen en met diegene in een pub belanden? Gaat niet meer gebeuren. Sta je bij de rugbywedstrijd van je zoontje? Grote kans dat je ondertussen De Wereld Draait Door op je bril projecteert. Niet echt sociaal voor je kind en ook niet voor de andere ouders langs het veld.

Techniek is cool, maar het moet niet zo ver gaan dat we contactgestoord worden. De gesprekken met mijn oma had ik nooit willen missen. Aan het einde van het laatste interview zei ze: ‘Ik denk dat niemand mij nu beter kent dan jij’.

Advertenties
Getagged , ,

Het toppunt van ‘WOII anno 2012’

Mijn ultieme ‘WOII anno 2012’-moment was afgelopen donderdag. In boekhandel Athenaeum op het Spui was de presentatie van mijn boek Vrij spel, gebaseerd op de belevenissen van mijn oma tijdens de Tweede Wereldoorlog. De foto’s spreken voor zich: mijn oma met het boek, priceless.

En de etalage van Athenaeum op het Spui in Amsterdam: een slinger met jeugdfoto’s van mijn oma, die 17 jaar is als de oorlog uitbreekt en in verzet gaat. Die foto’s hangen nu in de etalage van de boekhandel. Mijn oma zei:

‘Die etalage, dat is toch wel WOII anno 2012 ten top hè lieveke’.

Getagged , , ,

Zou jij je iPhone inleveren of behendig in een pindakaaspot verstoppen?

Wat zou jij doen? Twee jaar geleden zou ik bij het horen van deze woorden meteen denken aan Ali B en Marco Borsato. Maar sinds mijn gespeur in archieven, bibliotheken en het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, heb ik andere associaties bij deze vraag.

Over 10 dagen verschijnt mijn roman Vrij spel, over een verzetsvrouw, nu de laatste vrouwelijke Engelandvaarder die nog leeft. Voor dat boek heb ik maandenlang geprobeerd me te verplaatsen in de koppies van verzetsmensen en me continu afgevraagd: Wat zou ik doen? Bij die vraag denk ik nu dus niet meer direct aan Ali B, op zich een fijne bijkomstigheid.

De dingen die ik tegenkwam, zetten mij aan het denken. Daarom, deze week hier een verzameling van allerlei interessante verhalen en documenten die ik tijdens mijn speurtocht in het verleden vond en waarvan ik benieuwd ben wat ze met jou doen. Dus, lees en bedenk: Wat zou jij doen?

Op 13 mei 1943 deelde de Duitse bezetter mede dat alle radiotoestellen moesten worden ingeleverd. Dat deed je doen door je radio naar het politiebureau of het postkantoor te brengen. Ieder toestel kreeg een kaartje met naam, adres en beroep van de eigenaar.

De eigenaar werd verplicht zijn antenne binnen drie maanden af te breken en radiohandelaren moesten een overzicht maken van hun complete voorraad en die lijst binnen drie weken inleveren bij de politie.

Wie zijn radio achterhield, liep het risico in een concentratiekamp te belanden. Nederlanders bleken ‘creatief met radio’: ze verstopten hun toestel in boeken, tussen de pannendeksels in het keukenkastje en op zolder of leverden een kapot toestel in. De bruikbare radio hielden ze thuis achter. Wat zou jij doen?

Getagged , , , , ,